Bir geleneksel giyim ögesi olarak hırkanın sinemada kimlikleşmesi; “Baba” tv dizisinde hırkalılar

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2022

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Kürşat Öncül

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Hırka, kıyafetlerin üzerine daha çok soğuktan korunmak için giyilen ve yakın zamana kadar yün ipliklerden hemen her evde üretilebilen bir giysi çeşididir. Hırkanın son yıllara dek sadece geleneksel üretimle elde edilmesi diğer geleneksel giyim-kuşam ürünlerinde olduğu gibi hırkanın da üreten kişiye ve üretilen yere göre farklı motiflerle renklerle ve modellerle çeşitlendirilmesini sağlamıştır. Böylece hırka bir kültürel aidiyeti ifade eden giyim unsuru da olmaktadır. Hırkanın yerel çeşitlilikleri ve kültürü ifade eden halkın öz üretimi olması, kullanan kişilerin de yerelle ve gelenekselle bağdaştırılmasına bir dayanak olmuştur. Hırkanın, bu özelliği ile ifade ettiği bir anlamın yanı sıra tasavvuf geleneğinin içerisinde edindiği sembolik değeri de bulunmaktadır. Hırka, tasavvufta bir giysi olmasının ötesine geçerek giyinenlerin dünya görüşünü, hayat tarzını ve dâhil oldukları bir eğitim-öğretim sistemini simgeleyen bir anlama bürünmüştür. Görsel metinler olarak dile getirilebilecek olan sinema metinleri aracılığıyla hırkanın bugün de sembolik bir işleviyle kullanıldığını dile getirmek mümkündür. Sinema ürünlerinden olan TV dizilerinde ve filmlerde hırka giyenlerin belirli çağrışımları yapan karakterler olması, hırkanın toplumsal kimliği ifade eden bir sembolik değere sahip olduğunun en açık örneğidir. Buradan hareketle, bu çalışmada son dönem popüler dizi-filmlerden birisi olan Haluk Bilginer’in başrolünü üstlendiği “Baba” adlı dizide geçen “Hırkalılar” tanımlamasıyla Türk sinemasında “hırka” ve temsili üzerinde tartışma yürütülmektedir. Dizide “Hırkalılar” olarak vurgulanan ailenin, aile yapısındaki ve gündelik yaşam pratiklerindeki geleneksellik, hırka gibi bir giyim ve kuşam göstergesiyle simgeleştirilmiştir. Bu vurgunun popüler bir dizi ile birlikte sosyal medyada da konu olması “hırkanın” günümüzdeki en güncel kimlikleştirilmesini göstermektedir. Kısaca dile getirilecek olursa Türk edebiyatında hırkanın simgesel değerinin daha çok tasavvuf edebiyatında kendisine yer bulduğu söylenebilir. Bu çalışma ile ise günümüz görsel metinleri olarak kabul edilebilecek sinema ürünlerinde de hırkanın sembolik bir değer üstlendiği ve toplumsal kimliği ifade eden ögelerden biri olduğuna yönelik çözümleme yapılmaktadır.
Cardigan is a type of clothing that is worn on clothes for protection from the cold rather than for its visual function, which until recently could be produced in almost every home from woolen yarns. The fact that the cardigan was produced only by traditional production until recently, has enabled it to be diversified with different motifs, colors and models according to the producer and the place where it is produced, as in other traditional clothing products. Thus, it is also an element of clothing that expresses a culture. The fact that the cardigan is the self- production of the people expressing local diversity and culture has been a basis for the people who wear it to be associated with the local and traditional. In addition to the meaning that the cardigan expresses with this feature, it also has a symbolic value that it has acquired in the Sufi tradition. The cardigan has gone beyond being a garment in Sufism and has taken on a meaning that expresses the worldview, lifestyle of the wearers, and education system they are involved in. It is possible to say that the cardigan is still used as a symbol through cinema texts, which can be expressed as visual texts. The most obvious example of this is that those who wear cardigans in TV series and movies, which are cinema products, are characters that make certain associations. From this point of view, in this study, by referring to the function of clothing in cinema, a discussion is carried out on the “cardigan” and its representation in Turkish cinema, especially with the meaning of the definition of “hırkalılar” (ones with cardigans) in the TV series “Baba”, in which Haluk Bilginer plays the leading role. The traditionalism in the family structure and daily life practices of the family, which is emphasized as “Hırkalılar” in the series, is symbolized by clothing and outfit indicator like cardigan. The fact that this emphasis is also a topic on social media along with a popular TV series shows the most up-to-date identification of “cardigans” today. In short, it can be said that the symbolic value of the cardigan in Turkish literature finds its place mostly in Sufi literature. In this study, it is analyzed that the cardigan assumes a symbolic value and is one of the elements that express social identity in cinema products that can be considered today’s visual texts.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Geleneksel Giyim, Hırka, Hırkalılar, Toplumsal Kimlik, Cardigan, “Hırkalılar”, Social Identity, TV Series

Kaynak

Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

10

Sayı

32

Künye