Aksaray Şer‘İyye siciline yansıyan namzetlik, nikâh akidleri ve boşanmalar

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2023

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Aksaray Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Osmanlı Devleti, kuruluşundan yıkılışına kadar geçen süre içerisinde temelinde İslâm hukukunun yer aldığı fakat şeriatı aşan bir hukuk nizamına sahiptir. Osmanlı hukukunu meydana getiren unsurlardan biri olan örf, bu imkânı vermiştir. Osmanlılardan önceki Türk-İslâm devletlerinde, şer‘iyyâtın yanı sıra kanun ve örf yerleşerek Osmanlı’ya kadar gelmiştir. Osmanlı sultanları dönemin şartlarına uygun olacak şekilde şer‘i hukuk çerçevesinde kanun koyma yetkisine sahip olmuşlar bunu yaparken de fakihlere danışmışlardır. İlerleyen zamanlarda şeyhülislamlık makamı kurulmuş ve şeyhülislama danışmaya başlamışlardır. Fatih Sultan Mehmed’den sonra artık kanun koyma sultana özgü bir hâl almıştır. Şer‘iyyâtın ve fetvaların çözüm bulamadığı yerlerde sultanın verdiği kararlar şer‘iyyâtla uyumlu olmasa bile devamlılık için uygulamaya koyulmuştur. Temelinde öğretim, fetva ve kazanın yer aldığı Osmanlı hukukunda çoğunlukla Hanefi Mezhebi uygulanmaktadır. XVI. yüzyılın ikinci yarısından sonra Hanefi Mezhebi, Anadolu ve Rumeli’de resmi mezhep olarak benimsenmiştir. Osmanlı hukukunu ve uygulamasını gösteren kayıtlardan biri mahkeme kayıtlarının tutulduğu şer‘iyye sicilleridir. Şer‘iyye sicilleri, kadı sicilleri, kadı divanı, mahkeme kayıtları ve sicillât-ı şer‘iyye adlarıyla da bilinmektedir. Sicillerde Osmanlı’ya dair iktisadi, sosyal ve hukuki vb. alanlarla ilgili önemli kayıtlar yer almaktadır. Kadının görev alanının geniş olması sicillerde yer alan kayıtların çeşitliliğini sağlamıştır. Bu mahkeme kayıtlardan yaklaşık XVII. yüzyıla tarihlenen Aksaray Şer‘iyye Sicilinde, aile hukukuyla ilgili namzetlik, nikâh akdi ve boşanmalar burada ele alınacaktır.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Aksaray Şer‘İyye, Namzetlik, Nikâh Akidleri, Boşanmalar

Kaynak

Genç Kalemler Tarih Araştırmaları Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

9

Sayı

10

Künye