Aksaray sularında bazı ilaç ve hormon kalıntılarının tespiti
dc.contributor.advisor | Işık, Mustafa | |
dc.contributor.author | Ayman, Zeynep | |
dc.date.accessioned | 2019-07-01T11:59:32Z | |
dc.date.available | 2019-07-01T11:59:32Z | |
dc.date.issued | 2011 | |
dc.date.submitted | 2011-09-16 | |
dc.department | Fen Bilimler Enstitüsü | |
dc.description.abstract | İlaç ve sentetik hormonlar, insan ve hayvan sağlını korumak için dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bileşiklerin atıksu arıtma tesisinden geçmesi ve çevreye girmesiyle canlılar üzerindeki potansiyel zararlı etkisinden dolayı giderek artan bir endişe vardır. Bu çalışmada, hastane atıksuyunda, kanalizasyon atıksuyunda, içme suyu olarak kullanılan ham suda ve arıtılmış suda dokuz ilaç ve hormon kalıntısının varlığı 2010 Aralık, 2011 Nisan ve Haziran aylarında incelenmiştir. Analizler Agilent 6460 üçlü quadrupol kütle spektrometresi (LC-MS/MS) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Enjeksiyon için örnekler hem katı faz ekstraksiyonlu (SPE) hem de ekstraksiyonsuz hazırlanmıştır. Yeni kirleticilerden (YK) dokuz hedef bileşiğin tümü, Acetominophen, Caffeine, Carbamazepine, Codeine, Methyltestosterone, Metoprolol, Propanolol, Stanozolol, Testosterone atıksuda, kaynak suyunda, işlenmiş suda yada tüm sularda tespit edilmiştir. Hedef bileşiklerinin çoğu içme suyu örneklerinden ziyade hem hastane hemde kanalizasyon atıksuyunda tespit edilmiştir. Örneklerde en sık saptanan bileşikler, Acetominophen and Caffeine „nin konsantrasyonları atıksuda 160 ?g/L? ye çıkarken ham suda konsantrasyonları (0- 19.75 ng/L) önemli ölçüde düşüktür. Sonuç olarak araştırmada atıksuların bu YK ile kirlenmiş olduğunu ve çeşitli mekanizmalar ile YK?lerin miktarları azalmış olmasına rağmen içme suyu ile insanlara ulaşabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, su kaynaklarından bu kirleticileri gidermek için klasik arıtım proseslerine ilaveten ileri oksidayon yöntemleri gibi ek arıtım prosesleri araştırılmalı ve uygulanmalıdır. | |
dc.description.abstract | Pharmaceuticals and synthetic hormones are widely used around the world to maintain human and animal health. There is a growing concern that these compounds pass through sewage-treatment plants and enter the environment for potential harmful effect on living things. In this study, the occurrence of nine pharmaceuticals and hormones in hospital wastewater, sewage wastewater, raw waters used for drinking water, and treated water were studied at December 2010, April and June 2011. Analyses were carried out by using the Agillent 6460 Triple Quadrupole Mass Spectrometer (LC-MS/MS) with Jet Stream Technology. Samples for injection were prepared both with solid phase extraction (SPE) and without extraction. All of nine target emerging organic pollutants (EOC), Acetominophen, Caffeine, Carbamazepine, Codeine, Methyltestosterone, Metoprolol, Propanolol, Stanozolol, Testosterone were detected in wastewater, source water, and finished water, or all. The most target compounds were detected in both hospital and sewage wastewater samples rather than the drinking water samples. The most frequently detected compounds in samples were Acetominophen and Caffeine with their concentrations increased up to 160 ?g/L in sewage wastewater while their concentrations samples were significantly lower than those in raw water (0-19.75 ng/L). Results of the investigation showed that waters has polluted with these EOC in wastewater and reached to humans with drinking water although quantities of EOC has decreased with several mechanisms. Additional treatment processes such as advanced oxidation process in addition to conventional treatment process must be investigated and applied to eliminate these pollutants from water sources. | |
dc.description.tableofcontents | ÖNSÖZ, I -- TEŞEKKÜR, III -- ÖZET, VI -- ABSTRACT, VII -- ŞEKİLLER DİZİNİ, VIII -- ÇİZELLER DİZİNİ, X -- SİMGELER DİZİNİ -- KISALTMALAR DİZİNİ, XII -- 1. GİRİŞ, 1 -- 1.1. Doğal Sularda ve İçme Suyu Kaynaklarındaki İlaç Kalıntılarının Kaynakları, 4 -- 1.2. İlaçların Atıksularda, Yüzeysel Sularda, Yeraltı Sularında ve İçme Sularında Bulunması, 9 -- 1.3. Doğal Sularda Endokrin Sistemini Bozabilecek Kimyasallar ve Canlılar Üzerine Etkileri, 10 -- 1.3.1. Endokrin sistemini bozan kimyasallar, 11 -- 1.3.2. Tıbbi ilaçlar ve kozmetik/bakım ürünleri (PPCP), 14 -- 1.4. İlaçların Klasik Atıksu Arıtma Tesislerindeki Giderimi, 17 -- 1.5. İlaçların İleri Arıtım Yöntemlerinde Kullanıldığı Atıksu Arıtma Tesislerindeki Giderimi, 22 -- 1.6. İçme Suyu Arıtma Tesislerinde İlaçların Giderimi, 23 -- 1.7. Atıksu ve İçme Suyu Arıtım Tesisi Çıkışında Bulunan İlaçların İleri Oksidasyon Prosesleri ile Giderimi, 25 -- 1.7.1. Ozonlama, 26 -- 1.7.2. Bileşik prosesler, 29 -- 1.7.2.1. UV/H2O2, 29 -- 1.7.2.2. Fenton ve UV/Fenton, 29 -- 1.7.3. Fotokatalitik prosesler, 30 -- 1.7.4. Ultrases ile giderim, 31 -- 2. KAYNAK ÖZETLERİ, 34 -- 3. MATERYAL – METOD, 42 -- 3.1. Çalışma Alanı, 42 -- 3.2. Numune Alma ve Saklama, 44 -- 3.3. Analizi Yapılan İlaç Bileşiklerinin Özellikleri, 44 -- 3.4. İlaç Kalıntıların Ölçümü, 47 -- 3.4.1. Katı faz ekstraksiyonu(solid phase extraction) genel özellikleri, 47 -- 3.4.2. SPE kartüjlerinin ?artlandırılması, 47 -- 3.4.3. İlaç ekstraksiyonu -- 3.4.4. LC- MS/MS’de analiz, 48 -- 3.5. İlaç Bileşiklerinin Kalibrasyonu, 48 -- 3.6. Metot Doğrulaması İçin LOD ve LOQ Hesabı, 55 -- 3.7. Diğer Analiz Yöntemleri, 62 -- 4. BULGULAR VE TARTIŞMALAR, 63 -- 4.1. İçme Sularında Fiziksel- Kimyasal Analizler, 63 -- 4.2. Aylara Göre İlaç Kalıntısı Derişimleri, 65 -- 4.2.1. Örneklerde Acetominophen derişimleri, 65 -- 4.2.2. Örneklerde Caffeine derişimleri, 68 -- 4.2.3. Örneklerde Carbamazepine derişimleri, 69 -- 4.2.4. Örneklerde Codeine derişimleri, 71 -- 4.2.5. Örneklerde Methyltestosterone derişimleri, 72 -- 4.2.6. Örneklerde Metoprolol derişimleri, 74 -- 4.2.7. Örneklerde Propranolol derişimleri, 75 -- 4.2.8. Örneklerde Stanozolol derişimleri, 77 -- 4.2.9. Örneklerde Testosterone derişimleri, 78 -- 5. SONUÇLAR ve ÖNERİLER, 80 -- KAYNAKLAR, 82 -- EKLER, 94 -- ÖZGEÇMİŞ, 97 | |
dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12451/1609 | |
dc.language.iso | tr | |
dc.publisher | Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü | |
dc.relation.publicationcategory | Tez | |
dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
dc.subject | İlaçlar | |
dc.subject | Yüzeysel sular | |
dc.subject | içme suyu | |
dc.subject | Gelişmekte olan organik kirletici | |
dc.subject | Pharmaceuticals | |
dc.subject | Surface waters | |
dc.subject | Drinking water | |
dc.subject | Wastewater | |
dc.subject | Emerging organic pollutant | |
dc.title | Aksaray sularında bazı ilaç ve hormon kalıntılarının tespiti | |
dc.title.alternative | Occurence of some pharmaceuticals and hormones in waters of Aksaray | |
dc.type | Master Thesis |