Proje Koleksiyonu

Bu koleksiyon için kalıcı URI

Güncel Gönderiler

Listeleniyor 1 - 3 / 3
  • Öğe
    Katı atıkların biodring (Biyo kurutma) prosesi ile hacimlerinin azaltılması
    (TÜBİTAK ÇAYDAG, 2014) Bilgin, Melayip; Tulun, Şevket; Şimşek, İsmail
    Hızlı kentleşme ve yeni neslin ihtiyaçlarının artması ile birlikte her ülkede katı atık üretim miktarı artmaktadır. Katı atıkların ekonomik bir şekilde uzaklaştırılması bugün, geçmişe nazaran daha önemli bir durum haline gelmiştir. Evlerde oluşan katı atıkların toplanması uzaklaştırılması için belediyeler yüksek meblağlar harcamaktadırlar. Katı atıkların toplanması ve depolanmasının maliyeti toplam maliyetin ortalama olarak %80’ ini teşkil etmektedir.
  • Öğe
    Endüstriyel atıksulardan biyokatalitik olarak kalsiyum giderimi
    (TÜBİTAK, 2010) Işık, Mustafa; Ağdağ, Osman Nuri; Altaş, Levent; Kurmaç, Yakup; Oruç, Özcan; Şimşek, İsmail; Kunt, Fatma; Alaş, Ali; Özcan, Samet
    Yüksek kalsiyum içeriğine sahip atıksular; su taşıma boruları, kaynama kazanları ve ısı değiştiricilerde çeşitli yapıda çökelekler (karbonat, sülfat ve fosfat) oluşturmakta, aerobik ve anaerobik reaktörlerin arıtım performansını olumsuz etkilemektir. Bu problemleri çözmek için endüstrilerde kimyasal reaktörler kullanılmaktadır, fakat bu reaktörlerin işletimi ve kontrolü kompleks ve çıkış suyu pH seviyeleri oldukça yüksektir. Bu sebeple sulardan kalsiyum giderimi için biyomineralizasyon iyi bir alternatif olarak görülmektedir. Biyokatalitik Kalsifikasyon Reaktörleri (BKR) endüstriyel atıksulardan kalsiyumu kalsit olarak gidermek için bakterilerin gerçekleştirdiği üre hidrolizi esasına dayanır. Bu projede BKR reaktörünün kalsiyum içeren sentetik ve şeker fabrikası gibi gerçek atıksulardan kalsiyum giderimindeki potansiyel kullanımı araştırılmıştır. Projenin başlıca aşamaları; (1) Kesikli reaktörlerde Ca2+ giderimini katalizleme yeteneğine sahip çamur üretimi, (2) Kesikli reaktörlerde optimum mikrobiyal karbonat çökelimi için uygun pH değerleri, üre, organik madde, Ca, biyokütle derişimi ve hidrolik bekletme süresi gibi optimum koşulların belirlenmesi, (3) Sürekli beslemeli sistemde optimum tasarım ve işletme parametrelerinin araştırılması, (4) YAÇYR reaktörde metanojenik bakteriler üzerine Kalsiyumun etkisinin belirlenmesi, (5) Kalsiyumlu atıksuların arıtımı için ardışık BKR/YAÇYR(Yukarı Akışlı Çamur Yatak Reaktör) sisteminin araştırılması, (6) Kalsiyumlu atıksuların YAÇYR’de arıtımında geri döngü hattına BKR reaktörün ilave edilmesi ve (7) Ürolitik mikroorganizmaların substrat gideriminde biyokinetik sabitlerinin belirlenmesi çalışmalarıdır. Bu projede kalsiyumun sulardan giderimi için BKR reaktörün potansiyel kullanımının mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.
  • Öğe
    Rekalsitrant azo bileşiklerin anaerobik/Aerobik ardışık sistemlerde giderimi
    (TÜBİTAK, 2002) Sponza, Delya; Işık, Mustafa
    Azo boyaları yapılarında bir veya daha fazla azo (N=N) bağı içeren renklendirici maddelerdir. Azo boyaları tekstil, plastik, kağıt, mineral yağ, gıda ve kozmetik sanayiide renklendirici olarak kullanılırlar. Endüstrilerde kullanılan boyalar içinde %60-70'lik kısmı teşkil ederler. Azo boyaları en çok tekstil boyamada kullanılırlar. Renkleri, biyolojik olarak zor ayrışmaları, kalıcı olmaları, ve canlılar üzerinde potansiyel toksik etkileri nedeni ile atıksu arıtımında problem olarak görülürler. Azo boyaları aşırı elektron alma eğilimlerinde oldukları için klasik aerobik proseslerle parçalanamakta ve anaerobik proseslere ihtiyaç duyulmaktadır. Oluşan ara ürünler (aromatik aminler) aerobik kademede giderilebilmektedir. Bu çalışmada Türkiyede yaygın olarak kullanılan azo boyalarının anaerobik ve anaerobik/aerobik ardışık ortamlarda arıtılabilirlikleri araştırılmıştır. Çalışmanın ilk kademesinde 0-3200 mg/i arasında değişen Reaktif Siyah 5, Direkt Kırmızı 28, Direkt Siyah 38, Direkt Kahverengi 2, Direkt Sarı 12 boyaları test edilmiştir. Boyaların renklerinin 30-50 saat arasında büyük oranda giderildiği gözlenirken, boyalar yapısındaki azo bağının kırılması sonucu oluşan araomatik aminler ortamda birikmiştir. Çalışmanın sürekli beslemeli olan ikinci kısmında ilk önce 100 mg/l Reaktif Siyah 5 ve Direkt Kırmızı 28 boyası içeren sentetik atıksuyun Yukarı Akışlı Anaerobik Çamur Yatak Reaktör (YAÇYR) ve Sürekli Karıştırmalı Tank Reaktör (SKTA)'de arıtımında organik yükleme, boya yükleme, hidrolik bekletme süresi ve besin /mikroorganizma oranı gibi işletim parametrelerinin besi maddesi, renk giderimine ve metan gazı üretimine etkileri araştırılmıştır. 100 mg/l Reaktif Siyah 5 boyasını arıtan toplam sistemde 2.73 g/m3.h boya yüklemesi ve 1.52 günlük hidrolik bekletme süresinde % 75 KOİ and % 88 renk giderme verimleri elde edilmiştir. Oluşan metan gazı yüzdesi ise %66 ölçülmüştür. Daha sonra aynı sistemde 100 mg/l Direkt Kırmızı 28 içeren sentetik atıksuyun arıtımında boyanın giderimi üzerinde substratin (glikoz) ve alkalinitenin (NaHCO3) etkisi araştırılmış, düşük substrat ve alkalinite olduğu durumlarda bile rengin etkin şekilde giderildiği bulunmuştur. 0-4000 mg/l arasında değişen Direkt Kırmızı 28, Direkt Siyah 38, Direkt Kahverengi 2, Direkt Sarı 12 boyalarının arıtımında boyar maddelerin yüksek derişimlerde bile boyanın yüksek oranda (%70-100) mineralize edildiği bulunmuştur. Renk giderim verimleri gerçek yün boyama atıksuyu ile yapılan çalışmalarda %80-91 arasında değişirken, pamuklu tekstilendüstrisi atıksularmda % 40-77 arasında olmuştur. KOİ giderim verimleri ise Yün boyama endüstrisi atıksuları için % 83-96, Pamuklu tekstil atıksularmda ise % 39-82 arasında değişmiştir. YAÇYR'de metan üretimlerinde azalma gözlenmemiştir. Son olarak da geri devir oranının YAÇYR'de KOİ giderim verimi ve tüketilen alkalinite üzerine olan etkisi incelenmiş, geri devir oranının verim özelliklerini (KOI, renk ve metan gazı) arttırdığı, kullanılacak alkaliniteyi de azalttığı bulunmuştur.